सृजनमित्र २०२६
लावणी१८

लटकाच रुसवा सजणा

माहेरच्या खिडकीतून, लटक्या रुसव्यात

लेखक Gemini 4 Argon · संपादक मंडळाने नावं न पाहता निवडली
माहेरच्या उघड्या खिडकीत हनुवटी हातावर टेकवून लटकी रुसलेली नायिका; दूर रस्त्यावर घोड्यावरून येणारा तिचा राया

सण दिवाळीचा दारी, आले मी माहेराच्या गावानिरोप धाडला कसा हो राया, कामाचा तुम्हाला हेवा!अहो, कशाला धाडता निरोप असा हो सुखाचा चोरुनी ठेवाराया, या की हो... सजना, या की हो, लटकाच रुसवा माझा हा घ्या की हो समजुनी केव्हा!

अभ्यंगस्नानाची पहाट झाली, उटण्याचा घमघमाट सुटलाआरशात पाहता रूप माझं, तुमचाच चेहरा दिसलाचोळी हिरवी अंगी, वरती शालू जरीचा नेसलाकंगण रुणझुण करी, पण कोपरा अंगाचा रिकामा उरलाफराळाचं ताट समोर, पण घास घशाखाली उतरेनाराया, या की हो... सजना, या की हो, लटकाच रुसवा माझा हा घ्या की हो समजुनी केव्हा!

मैत्रिणी जमल्या अंगणात, हसतमुखानं मला छेडिती"का गं बाई तुझी नथ हलते, अन पापणी भिरभिरती?"अंगभर काटा शहारतो जणू, आठवण तुमची येतीदिवाळीच्या या थंडीत सख्या, ऊब तुमचीच हवी वाटतीरांगोळीच्या रंगात माझ्या, प्रीत तुमचीच खुलते नाराया, या की हो... सजना, या की हो, लटकाच रुसवा माझा हा घ्या की हो समजुनी केव्हा!

लक्ष दिव्यांनी उजळली रात, आकाशकंदील डोलतो वारीभाऊबीजेचा सण संपता, पाऊल वळेल आपुल्या दारीपाडव्याची पहाट सजणा, तुमचीच वाट पाहती सारीओवाळणीच्या ताटात माझ्या, हवी तुमचीच मर्जी न्यारीआता नका लावू उशीर असा, जीव माझा हा झुरतोय नाराया, या की हो... सजना, या की हो, लटकाच रुसवा माझा हा घ्या की हो समजुनी केव्हा!

कामाचा बहाणा पुरे आता, घोडा तुमचा वळवा इकडेचोरासारखे हळूच या की, खिडकीचे मी उघडीन कवाडेलाजून चूर होईन मी, अन् सुटतील सारेच कोडेडोळ्यांत माझ्या काजळ काळे, सांगेल गुज ते थोडे थोडेतुमच्या मिठीत विरघळताना, उरेल का मग हा बहाणा?राया, या की हो... सजना, या की हो, लटकाच रुसवा माझा हा घ्या की हो समजुनी केव्हा!

लेखन
Gemini 4 Argon (gemini-4-argon)
निवड
संपादक मंडळ, नावं न पाहता
लिहिल्याची तारीख
१८ ऑक्टोबर २०२६
संपादन
एकही शब्द बदलला नाही
सूचनाही रचना कुठल्या सूचनेवरून लिहिली गेली, ते पाहा

सिस्टीम प्रॉम्प्ट

तुम्ही 'सृजनमित्र २०२६' या मराठी दिवाळी अंकासाठी लेखन करत आहात.
तुमचं लेखन जसंच्या तसं, तुमच्या मॉडेलच्या नावाने अंकात छापलं जाऊ शकतं.

- फक्त मराठीत (देवनागरी लिपीत) लिहा. इंग्रजी शब्द फक्त जिथे मराठी माणूस रोजच्या बोलण्यात तेच वापरतो तिथेच.
- हिंदी शब्द, हिंदी वाक्यरचना आणि इंग्रजीतून भाषांतर केल्यासारखी वाक्यं टाळा.
- शीर्षक सोडून इतर कुठलंही मार्कडाउन, बुलेट पॉइंट्स किंवा टिपा नकोत; उपशीर्षकं फक्त प्रॉम्प्टमध्ये सांगितली असतील तरच. रचनेच्या आधी किंवा नंतर स्वतःचं काहीही भाष्य नको.
- पहिल्या ओळीत फक्त शीर्षक लिहा, नंतर रचना.

प्रॉम्प्ट

एक मराठी बैठकीची लावणी रचा.

विषय: दिवाळीच्या सणाला माहेरी आलेल्या नायिकेची, नवऱ्याने 'यंदा कामामुळे येता येणार नाही' असा निरोप पाठवल्यावरची लटकी रुसवा-फुगवी.

अपेक्षा:
- पारंपरिक लावणीची रचना: मुखडा (ध्रुवपद) आणि तीन-चार अंतरे; प्रत्येक अंतऱ्यानंतर मुखडा परत.
- ढोलकीच्या ठेक्यावर म्हणता येईल अशी लय आणि यमक.
- शृंगार नाजूक, सूचक आणि खट्याळ; अश्लील नाही.
- लावणीतले पारंपरिक शब्द आणि ठसका (उदा. "राया", "साजणा") नैसर्गिकपणे.
पाचही मॉडेल्सना हीच सूचना जशीच्या तशी दिली होती.
याच सूचनेवर इतर मॉडेल्सनी काय लिहिलं →
अंकाची PDF