सृजनमित्र २०२६
विडंबन कविता२०

टिणटिणारी

ओळखीच्या कवितेची थट्टा

लेखक GPT-6 Astra · संपादक मंडळाने नावं न पाहता निवडली
पहाटे गादीवर फुलांचा ढीग, हातातल्या फोनकडे पाहणारा बाप आणि गोष्टीचं पुस्तक घेऊन त्याचा हात ओढणारी मुलगी; भिंतीवर मुकी तुतारी

एक मोबाईल घ्या मजकडुनी,झोपिन मी मग स्वस्थ मनाने;भेदुनि टाकी सगळी गगनेरात्रंदिन जो टिणटिणण्याने;जीव निघाला याला जपुनी!

पहाट झाली; डोळे चोळुनीबघतो, फुलांच्या आल्या राशी;गुलाब, कमळे माझ्या उशाशी;चाळीस ‘सुप्रभात’ उराशी;मीच राहिलो झोपेवाचुनी!

जुने गट द्या मरणालागुनि,नवेच निघती घराघरांत;काका, मामा सगळे त्यांत;तोच विनोदच दहा गटांत;हसा पुन्हा ते दात खिळवुनी!

खरेदि केली एकच सदरा,तेव्हापासुन रोज पुकारे—‘घ्या हो चपला! घ्या हो झगारे!अर्ध्या किमती! धावा सारे!’खिशात उरला वारा भणभणता!

‘सावध! ऐका पुढल्या हाका!’पडद्यावरती लाल इशारा;वाटे, आला प्रलयच सारा;उघडुनि बघता दिसला तारा—‘आज तयाने खाल्ला ढोकळा!’

मूल म्हणे, ‘मज जवळी घेउनिगोष्ट सांग ना राजाराणी!’तोच वाजली परिचित वाणी;‘हं हं’ म्हणतो बघता क्षणी;राजा गेला लिंक उघडुनी!

आवाजाला दिले दडपुनी,म्हटले, आता शांती नांदे;पण खिशातले यंत्रच स्पंदे;मांडीवरती नर्तन मांडें;तुतारीच ही मुकी होउनी!

बंदच केला अखेर दाबुनी,आज मिळाले स्वातंत्र्य खरे!ना कुणि हाका, ना नगारे;क्षणभर गेले बरेच सारे—पुन्हा पाहिले मीच उघडुनी!

लेखन
GPT-6 Astra (gpt-6-astra)
निवड
संपादक मंडळ, नावं न पाहता
लिहिल्याची तारीख
१८ ऑक्टोबर २०२६
संपादन
एकही शब्द बदलला नाही
सूचनाही रचना कुठल्या सूचनेवरून लिहिली गेली, ते पाहा

सिस्टीम प्रॉम्प्ट

तुम्ही 'सृजनमित्र २०२६' या मराठी दिवाळी अंकासाठी लेखन करत आहात.
तुमचं लेखन जसंच्या तसं, तुमच्या मॉडेलच्या नावाने अंकात छापलं जाऊ शकतं.

- फक्त मराठीत (देवनागरी लिपीत) लिहा. इंग्रजी शब्द फक्त जिथे मराठी माणूस रोजच्या बोलण्यात तेच वापरतो तिथेच.
- हिंदी शब्द, हिंदी वाक्यरचना आणि इंग्रजीतून भाषांतर केल्यासारखी वाक्यं टाळा.
- शीर्षक सोडून इतर कुठलंही मार्कडाउन, बुलेट पॉइंट्स किंवा टिपा नकोत; उपशीर्षकं फक्त प्रॉम्प्टमध्ये सांगितली असतील तरच. रचनेच्या आधी किंवा नंतर स्वतःचं काहीही भाष्य नको.
- पहिल्या ओळीत फक्त शीर्षक लिहा, नंतर रचना.

प्रॉम्प्ट

आचार्य अत्रे ('झेंडूची फुले') यांच्या परंपरेत एक विडंबन कविता लिहा.

मूळ कविता: केशवसुतांची "तुतारी" ("एक तुतारी द्या मज आणुनी, फुंकिन मी जी स्वप्राणाने…").

विडंबनाचा विषय: मोबाईलवरच्या सूचनांच्या (notifications) आवाजाने त्रस्त झालेला आजचा माणूस.

अपेक्षा:
- मूळ कवितेची चाल, वृत्त आणि रचना जपा, जेणेकरून वाचकाला मूळ कविता लगेच आठवेल.
- विनोद शब्दांच्या खेळातून आणि मूळ कवितेच्या गंभीर आवेशाच्या उलट्या वापरातून यावा.
- मूळ कवीचा अनादर नको; विडंबन प्रेमळ असावं.
- सहा ते दहा कडवी.
पाचही मॉडेल्सना हीच सूचना जशीच्या तशी दिली होती.
याच सूचनेवर इतर मॉडेल्सनी काय लिहिलं →
अंकाची PDF